शुक्रवार, आँगस्ट 18, 2017
   
Text Size

अवेळी ओरडणार्या कोकिळेस


(मध्यरात्रींच्या सुमाराला कोकिळेचा शब्द, विषण्ण निराश हृदयाला किती
सांत्वनपर वाटतो, याची सुखनिद्रित मनाला साक्ष पटणार नाही.)

अवेळ तरिही बोल, कोकिळे अवेळ तरिही बोल !

रात्र पसरली जगतावरती,
भुरके काळे मेघहि फिरती,
वारा वाहे भरभर भंवती,
बालचंद्रचंद्रिका घाबरी गोरीमोरी होत.
उदासीनता छाया पसरी,
सृष्टि दिसे जरि वरुनी हंसरी -
खिन्नताच जरि अंतरि सारी,
व्यर्थ बोलतो, व्यर्थ डोलतो संसाराचा गोल !
आनंदाच्या प्रात:काळीं,
दिवसाच्या गजबजल्या वेळीं,
ंकिंवा संध्या जेव्हां नटली,
आनंदाचीं गाणीं गाया गवई लाखकरोड !
असतां आनंदाची माया,
वृध्दि क्षणभर तिची कराया,
लागे ज्याचा तोच गावया,
आनंदाला द्विगुणित करिती आनंदाचे बोल !
परंतु जेथें उदासीनता
व्याकुळ करिते विषण्ण चित्ता,
तेथें त्याला द्याया समता -
गाणें गावें, हेंच अलौकिक ईश्वरतेचें काम !
बाह्य सृष्टि जरि निद्रा भोगी,
अंत:सृष्टि तरी हतभागी;
उडते तशीच राहुनि जागी,
निजवाया तिजलागीं असलें गाणें गाई गोड !
अवेळ येथें कसली बाई ?
दु:खसांत्वना गा केव्हांहि !
अनुकंपेला नियम न कांही !
रित्या मनीं या ओत सूर; त्यां जाऊं दे अति खोल !
वळवाचा हा वारा गार
झोंबुनि पीडा देई फार,
येत गवाक्षांतुनि अनिवार;
येतां जातां सूर काढितो भलभलते भेसुर !
खिन्न चांदणें ढगांआडचें
मग्न मनोरथ झाले ज्याचे -
हंसें जणूं तें अशा मनाचें,
पुष्पवतीच्या तोंडावरची छाया काय उदास !
या अवकाळी - या एकान्तीं,
निद्रेची मिळवाया शांति,
थकुनी भागुनि पडलों अंती,
निद्रा कुठली परि त्या हृदया, भविष्य नाहीं ज्यास
हातीं संसाराची माती,
मनिंच्या आशा मनींच खाती,
भूतकाळचीं भुतें रडती !
मिटल्या जाग्या डोळयांपुढतीं शून्याचें मैदान !
निष्प्रेमाची शेज सोबती,
भयाण दुनिया सारी भंवती,
विषष्ण येती विचार चित्तीं,
बाह्यांतर विश्वात खेळते उदासीनता एक !
गा तर चित्ता मम रमवाया;
हीच खरी जादूची माया;
आनंदा खेळविणें वायां.
मशाल दिवसां लावुनि होतो लाभ कुणाला काय !
दूर कराया उदासीनता
गाच गडे !अंगाई गीता,
झोंप येउं दे माझ्या चित्ता,
लक्ष लागतें सुरांकडे तव; वाटति ते बिनमोल !
पाहुनि ही तव दयाशीलता
द्रवेल कोणी भगिनी माता,
शांत कराया हताश चित्ता -
रुक्ष जगावर स्त्रीहृदयांतिल टाकिल अश्रू एक !
त्या अश्रूच्या शीतलतेनें
भोंवतालची आग जाळणें,
निद्रा घेतां शांत मनानें
'गोविंदाग्रज' ऐकत राहिल गुंगीतहि हे बोल !
कोकिळे ! अवेळ तरिही बोल !